TÜRKİYE’DE YENİLENEBİLİR ENERJİYE DEVRİM ADIMI

Dünya toprakları hala eskisi gibi verimliliğini sürdürüyor ancak insan nüfusu son yarım asırda o denli arttı ki artık birincil enerji kaynaklarından elde etme yöntemlerinde alternatif kaynaklara ve yenilenebilir enerjiye geçiş süreci zorunlu hale geldi. Türkiye’de de yenilenebilir enerji kaynaklarına ve ekosistemin korunmasına yönelik çalışmalara Avrupa ülkelerine paralel olarak bir artış yaşanıyor. Son günlerde Yüzer Güneş ve Yüzer Rüzgar Enerjisi Santralleri kurulması hakkında sunulan kanun teklifi de tam bu noktaya dokunan cinsten ki kanun teklifindeki metnin 4. Maddesine göre: “İçme-kullanma suyu temin edilen rezervuarlar ve sulak alanlar ile bu Kanun kapsamında kalan kıyı ve sahil şeritleri hariç olmak üzere denizler, baraj gölleri, suni göller ve tabii göllerin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca yenilenebilir enerji kaynak alanı olarak ilan edilen alanlarında imar planı yapılmaksızın yenilenebilir enerji üretim santralleri kurulabilir.” Şeklinde düzenleme teklif edilerek bu alanda çeşitli düzenlemeler istenilmiştir ve buradaki önemli noktalardan birisi içme-kullanma suyunu temin eden rezervuarların enerji üretim santralleri kapsamından çıkarılması olmuştur. Fakat burada “imar planı yapılmaksızın” kısmının çeşitli hukuki sorunlara ve uyuşmazlıklara yol açabilmesi olasıdır. Aynı zamanda bu madde gerekçesinde 2018 itibarıyla GES (Floating PV) kurulumlarının Dünya çapında hızlandığı belirtilmiştir.

4. Madde devamında ise: “İçme-kullanma suyu temin edilen rezervuarlar ve sulak alanlar ile bu Kanun kapsamında kalan kıyı ve sahil şeritleri hariç olmak üzere baraj gölleri, suni göller ve tabii göllerde imar planı yapılmaksızın 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’na göre hidrolik kaynaklara dayalı ön lisans veya üretim lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından yenilenebilir enerji kaynağına dayalı birden çok kaynaklı üretim tesisi kurulabilir. Ayrıca söz konusu alanlarda Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne veya sulama birliklerine ait tarımsal sulama amaçlı tesislerin elektrik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü veya Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün izniyle sulama birlikleri tarafından yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı lisanssız elektrik üretim tesisi kurulabilir.” Şeklinde düzenleme teklif edilerek bu alanda çeşitli düzenlemeler istenilmiştir. Fakat burada da “lisanssız üretim tesisi kurulabilme” imkânı verilmesi yine aynı şekilde teşvik amaçlıdır fakat hukuki uyuşmazlıklara zemin hazırlayabilecek nitelikte bir düzenleme olduğu aşikardır lakin bu hususta girişimcilerin önündeki bazı bürokratik engelleri kaldırabilmek ve sürece geçişi hızlandırabilmek adına bu tutumun çok da yanlış olmadığını söyleyebiliriz.

Aynı kanun teklifindeki metnin 6. Maddesinde ise: “Doğal gazın sıvılaştırılması: Yurt içinde üretilen ve/veya ithal edilen doğal gazın sıvılaştırılarak yurt dışına ihraç edilmesi ya da yurt içinde yeniden satışı amacıyla kurulacak sıvılaştırma tesislerini işletecek tüzel kişilerin Kuruldan lisans almaları zorunludur. Doğal gaz sıvılaştırma lisansı başvurusunda bulunan tüzel kişilerin teknik ve ekonomik güce sahip olmaları ve yönetmeliklerde belirtilen diğer şartları taşımaları gerekir. Sıvılaştırma tesislerinde yürütülen faaliyetler depolama faaliyeti olarak sayılmaz. Sıvılaştırma tesisi işletmecileri faaliyet gösterdikleri tesislerin ilgili standartlara ve teknik kriterlere göre yapılması ve işletilmesinden sorumludur. Sıvılaştırma tesislerinde yürütülecek faaliyetlere ilişkin usul ve esaslar Bakanlık görüşü alınarak Kurul tarafından belirlenir.” Şeklinde bir düzenleme teklif edilmiş ve Yüzer Güneş ve Yüzer Rüzgar Enerjisi Santralleri’ne yönelik yapılan düzenlemeden daha sıkı bir tutum izlenmiştir. Bu husus bize gösteriyor ki gelecek dönemlerde doğal gazın taşınımı ve satışında daha farklı yöntemler izlenerek Türkiye bu konuda bir marka olma yolunda önemli adımlar atacak.